Nov 192012
 

Çocukların kaçırılması çocuklara yönelik sömürünün en kötü şekillerinden birisidir. Özellikle ekonomik kriz yaşayan ülkelerde daha çok ön plana çıkan çocuk kaçırma olgularının sayısının hızla artması bizim gibi bu problemle yeni tanışan ülkelerde paniğe neden olmaktadır.

Uluslararası organize suça karşı BM Sözleşmesine eklenen ‘Palermo Protokolü’ olarak da bilinen, insan ticaretini (özellikle çocuk ve kadınlar) önleme, denetim altına alma, cezalandırma protokolü, çocuk ticareti ve insan ticareti tanımının uluslar arası kabulünü sağlayan ilk yasal araçtır.

18 yaş altındaki bir kişiyi şiddet içermeyen aldatma ve tehdit yoluyla alıkoymak da kaçırmak olarak kabul edildi. Kişinin, kadın ya da erkek,  sömürü için götürülmesi ve alıkonulması yeterlidir.

Çocuk Ticareti tüm dünyayı kapsayan global bir fenomendir, coğrafi bölge ya da ülkelerle sınırlı değildir. Zaten bir ülkeden başka ülkeye kaçırılma en sık rastlanan türlerinden birisidir.Çocukların temel özgürlüklerinin ve insan haklarının ihlalidir. İnsan haysiyetiyle bağdaşmayarak çocuğun fiziksel ve mental bütünlüğüne zarar verir ve çocuğun yaşamını ciddi ölçüde tehdit eder.

Çocuk kaçırma istatistiklerinin gerçeğin ancak çok küçük bir yüzdesini oluşturduğu görülmektedir. Çocukların cinsel sömürü, sokak çocukları gibi farklı kategorilerde sınıflanması gerçek sayının örtülü kalmasına neden olmaktadır. Bu yüzden olguların sınıflandırılıp kaydedildiği uluslar arası istatistikler çocuk ticareti verilerini tam olarak yansıtmaz.

Bazı kategorilerle ilgili kanıtlar eksik olsa da raporlar çocukların sıralanan amaçlar için kaçırıldığını tahmin etmektedir:

 Seyahat ve turizmi içeren cinsel sömürü-çocuk seks turizmi

 İş gücü sömürüsü, düşük ücretle ağır işlerde çalıştırılmak,tarla,fabrika,,hizmetçilik gibi

 Yasa dışı evlat edinmek

 Dilencilik ve suç eylemleri-organize suç örgütleri

 Zorla ya da anlaşmalı evlilikler

 Fidye amaçlı kaçırma

  Zorla askere almak

Çocukların organ ticareti için kaçırıldığına dair de göstergeler vardır, yine de bu konu daha ileri düzeyde araştırılması gereken bir konudur .Cinsel sömürü ve istihdam için sömürüler çoğu ülkede çoğu bölgede ,zorla ya da anlaşmalı evlilik için kaçırmak çoğu ülkede bildirilmiştir.Dövüşlere sokmak,borç kapatmak ,zorla askere almak için kaçırmak Afganistan ‘dam yada savaşın sürdüğü yerlerde yaygındır. Bu problem güney doğuda zaman zaman görülen bir durumdur.

Bu rakamlar incelendiğinde, kaçırılan çocukların büyük bir kısmının kız çocukları olduğu anlaşılmaktadır. Son zamanlarda ülkemiz genelinde bin 600’ün üzerinde çocuğun kaçırıldığı ve özellikle bu sayı içerisinde kız çocuklarının oranının daha fazla olduğunu ve bu sayının özellikle Doğu ve Güneydoğu Bölgelerimizde daha fazla olduğunu görülmektedir.

–  Çocuk kaçırma suçunu engellemek için ilk olarak evde, sonra okulda ve sosyal ortamda güvenliğin sağlanması gerekir. Çocuğun ne zaman, nerede ve kiminle olduğunu ailenin bilmesi, ilgilenmesi gerekir. Zaten evinde sevgi ile dostane bir ortamda yetiştirilen çocuk bunu kendiliğinden anne-babasıyla paylaşacaktır.

– Yasama ve yürütmenin bu konu hakkında önleme, yardım sağlama ve bilgilendirme çalışmalarını başlatıp, yayması gerekir.

– İnsanların kız-erkek çocuk ayrımı hakkında gelişmesi lazım. Aksi takdirde özellikle kız çocuğun cinsel istismara maruz kalıp kaçırılmasının önlenmesi çok zor görünüyor.

– Çocuklar sorun yaşadıklarında ailelerine danışamasalar bile yardım için kime başvurabileceklerini bilmeleri ve çocuk istismarı ve çocuk kaçırma konusunda kendilerini koruyabilmeleri için bilgilendirilmeleri lazım.

– Çocuklarla ve sağlık konusunda çalışan herkesin çocuk koruma hususunda bilgilendirilip eğitilmesi lazım.

– Her ilde birbiriyle bağlantılı olarak çalışan kayıp raporlama merkezleri bulunmalıdır ki hiç vakit kaybetmeden kayıp çocuk aranmaya başlansın.

– Çocuğun kendine olan saygısının ve onurunun kuvvetlendirilmesi ve kaçırılan çocukların yeniden topluma kazandırılabilmeleri için çalışan organizasyonların oluşturulması gerekir.

– Yeni yasalar, bu konu için ayrılmış bütçeler ve topluma yani halka yönelik çalışmalar çocuk istismarını ve çocuk kaçırılmasını önleyebilecek önemli başlangıçlardır.

ÇOCUK KAYBOLDUĞUNDA YAPILMASI GEREKENLER

Bir çocuğun kaybolmasını takip eden ilk 24 saat, çocuğun bulunması ve güvenli bir şekilde eve dönmesi açısından en kritik süreçtir. Aynı şekilde 48 saate kadar olan süreç en belirleyici süreçtir.

İlk 24 Saat

Derhal çocuğunuzun kayıp olduğunu yetkili mercilere bildirin.

Yetkililer evinize ulaşana ve delilleri toplayana kadar evinize giriş çıkışları sınırlayın. Evdeki ve çocuğunuzun odasındaki hiçbir şeye dokunmayın ya da yerini değiştirmeyin. Giysiler, kağıtlar, kişisel eşyalar, bilgisayar, çöp sepeti bile çocuğunuzun nerede olduğu hakkında ipucu verebilir.

Olay için görevlendirilen kişilerin isim ve telefon numaralarını isteyin ve bu bilgileri güvenli, kolayca ulaşabileceğiniz bir yerde saklayın.

Çocuğunuzu aramak için yaptıklarınızı da kapsayacak şekilde görevlilere çocuğunuzun kaybolmasıyla ilgili tüm olayları ve olay anındaki koşulları anlatın.

Çocuğunuzun kaybolduğu zaman üzerinde olan giysilerini, yanında bulunan kişisel eşyaların ayrıntılı bir tanımını yapınız. Çocuğunuzun bulunmasına yardımcı olabilecek doğum lekesi, yaralar, dövmeler, ona has bir davranış gibi kişisel özellikleri de ekleyin.

Çocuğunuzun özelliklerini gösteren olan en son tarihte çekilmiş renkli ve siyah beyaz fotoğraflarını bulun ve yetkililere verin.

Arkadaşlarının, tanıdıkların, çocuğunuzun nerede olduğunu bilebilecek, ipucu sağlayabilecek kişilerin, telefon numaraları ve adreslerini de içerecek şekilde listesini yapın. Son yıllarda yeni taşınan ya da ayrılan komşularınızı,son aylarda ailenizle samimi, çocuğunuzla özel olarak ilgilenen kişileri yetkililere bildirin.

Telefonlarınıza bakacak bir kişi belirleyin, arayanların isimlerini, telefon numaralarını, arama zamanını ve sayısını kaydedebileceği bir not defterini de telefonun yanına koyun.

Her zaman yanınızda düşüncelerinizi,sorularınızı yazabileceğiniz,isim,tarih,telefon numaraları gibi önemli bilgileri kaydedebileceğiniz bir not defteri ya da kağıt parçası bulundurun.

Kendinize ve ailenize iyi bakın, çünkü çocuğunuzun sizin güçlü olmanıza ihtiyacı var. Ne kadar zor olsa da dinlenmek, doğru beslenmek, karmaşık duygularınız hakkında biriyle konuşmak için kendinizi zorlayın.

İkinci 24 saat:

Arkadaşlar,tanıdıklar,uzak akrabalar, açık alanlarda çalışanlar, taşımacılık, servisçilik yapanlar, kaçırılma anında çocuğunuzu görmüş olabilecek her insanı kapsayacak şekilde listenizi genişletin.

Civarda bulunan kaçırırmış ya da olaya tanık olmuş olabilecek kişilerle ilgili ipucu bulabilmek için gündemi, gazeteleri, çevrenizdeki olayları takip edin. Bu bilgileri yetkililere verin.

Medya görüşmeleri, basın bültenleri düzenlemek için yetkililerle beraber çalışın. Gerekirse bir yakınınızdan medya sözcünüz olmasını isteyin.

Tüm şantaj girişimlerini yetkililere bildirin.

Arayan bilgisi ve arama bekletme özelliği olan ikinci bir telefon edinin. Yetkililerden telefonunuza dinlenme-yer tespit etme özelliklerinin eklenmesini talep edin. Evde olmadığınız zamanlarda size ulaşılabilecek bir cep telefonunuz mutlaka yanınızda olmalıdır.