Jan 312013
 

Boşanma son yıllarda artarak karşımıza çıkan bir olay. Aslında iki erişkin insan birlikte olmaya karar veriyorlar, bunu resmi bir akt’e bağlıyorlar ama sonra taraflarda anlaşmazlık çıkıyor ve ayrılmaya karar veriyorlar. Resmi
olarak birleştiklerinden resmi olarak da ayrılmaları lazım ve boşanıyorlar. Buraya kadar aslında problem yok gözüküyor. Var olanlar da bu konunun çerçevesinde değil.

Ancak eğer bu çiftin çocuğu ya da çocukları varsa o zaman durum değişiyor. Neden değişiyor. Çünkü ebeveynlerden birinin yanında kalacak olan çocuğun yetişmesinde bu taraf hangisi olmalı, anne de mi yoksa babada mı kalmalı
soruları gündeme geliyor. Hangisi çocuğun yetişmesinde daha olumlu olacaktır ve pozitif katkı verecektir?

Bunun cevabının verilmesi gerekiyor. Başka bir deyişle çocuğun yüksek yararı adına kiminle yaşamalıdır sorusuna cevap verilmesi gerekmektedir.

Bu soru nereden çıktı diyenlere hemen 1989 da Birleşmiş Milletler tarafından ortaya konan ve kısa sürede tüm dünyada kabul edilen çocuk hakları sözleşmesinden bahsetmek gerekir. Türkiye’de bu sözleşmeyi imzalayarak taraf olmayı kabul etmişlerdir.

Sözleşmenin temel felsefesi yapılacak her tür eylemde ana amacın çocuğun yüksek yararına olması gerektiğidir.

Boşanan çiftler içinde çocuk kimde kalacak sorusuna cevap aranırken temel yaklaşımın bu olması gerekmektedir. Yargı kararını verirken bu soruya cevap aramalı ve hangi tarafın çocuğun yüksek yararına katkıda bulunacaksa çocuğu o
tarafa vermelidir.

Burada da yargının bilirkişiye başvurarak onun verdiği rapora dayanarak karar vermesi daha amaca yönelik kararlar verilmesini sağlar. Çocuk hakları sözleşmesini iyi bilen, çocuk gelişimini bilen ,bu konuda uzmanlaşmış bilirkişiden rapor alınması konuda kararı kolaylaştırır.

Boşanma olgusunda tarafların daha iyi ebeveyn olduklarını gösterebilmeleri içinde çocuk hakları uzmanından, psikologlardan, psikiyatristlerden durumu anlatan raporlar almaları durumlarını daha güçlendirebilir.

Özellikle tarafların birinin alkol kullanıyor olması, şiddete yatkın olması ya da kumar alışkanlığının olması gibi durumların değerlendirilmesi önemlidir. Özellikle de yabancılarla yapılan evliliklerde durumun değerlendirilmesi
çok önemlidir. Burada yabancılar tarafından çocukların kaçırılması olayına rastlanması da pratik açıdan karşımıza çıkan bir durumdur.

Boşanma davalarında eğer çocuğun velayeti söz konusu ise o zaman mutlaka çocuğun iyi yetişebildiği ortamda yaşayabilmesi önemlidir. Çocuğun yüksek yararı adına karar verilmesinde de bilirkişi raporu çok önemlidir.

Nov 212012
 

Cinayet suç kapsamı içindeki en üst noktadaki şiddettir. En büyük suçtur. Ancak her geçen gün artması korkutucu bir boyuttur. Cinayetlerin o andaki öfkeye yenilerek meydana geldiği olgular ya da kendini savunabilmek için yapılan bir davranış sonrası öldürme gibi kategorileri planlanmış ve tasarlanarak işlenen cinayetlere göre daha az korkutucu ve dehşet uyandırıcıdır. Cinayetlerin tasarlanmasının bir üst aşaması da bir çok cinayetin tasarlanarak işlenmesidir. Bu da seri cinayet ismini almaktadır. Cinayeti işleyen kişi yakalanamadığı her olayda daha da cesaretlenmekte ve daha fazla sayıda cinayet işlemektedir. Şiddetin dozu da artmaktadır.

Dürtü bazında suç sınıflandırması kılavuzu cinayetleri dört ana gruba ayırır. (Crime Classification Manual)

Cinai Yatırım Cinayeti =) Maddi hedefler için cinayet işlemek zorunluluğu doğmuştur. Bu para, eşya, yer, destek gibi kişi için değeri olan herhangi bir şey olabilir. Bu kategori; sözleşmeli cinayet, çete cinayeti, rekabet cinayet, çocuk/adam kaçırma cinayeti, rüşvet almak için cinayet, ilaç cinayeti, bilinçsiz minor nedenli ölüm (kişisel kazanç cinayeti, ticari kazanç cinayeti) ve ağır suç cinayeti (gelişigüzel ve durumsal ağır suç cinayeti) diye alt gruplara ayrılabilir.

Kişisel Nedenli Cinayetler =) Birbirini tanımayan kişi ya da kişilerin kişisel agresyonu ile cinayetle sonuçlanan durumdur. Bu cinayet, maddi kazanç veya seks güdümlü gerçekleşme ve herhangi bir grup tarafından da onaylanmaz. Burada altta emosyonel bir çatışma yatar ve bu suçluyu öldürmeye iter. Bu kategori =) erotomani-güdümlü ölüm veya aile içi cinayet şeklinde (kendiliğinden (spontan) veya kurgulanmış aile içi cinayet), tartışma/çatışma cinayeti, otorite cinayeti, intikam cinayeti, non-spesifik nedenli cinayet, siyasi düşünce ölümü (politik, siyasi, ırksal, sosyoekonomik), acıma/kahramanlık cinayeti ve tutsak cinayeti şeklinde bölünebilir.

Seksüel Cinayet =) Seksüel bir temele dayalıdır. Seksüel unsurun tipi suçluya göre değişir. Aksiyon tecavüzden, sembolik seksüel saldırıya kadar değişik tarzda sıralanabilir. Bu kategori organize, dezorganize, mixt ve sadistik cinayet olarak ayrılabilir.

Çete Cinayeti =) İki veya daha fazla insanın ortak bir ideolojisi ve onayı sonucu, bir veya daha fazla üyesi tarafından sonu ölüm olan eylemidir. Mezhep cinayeti, siyasi cinayet, grup heyecanlı cinayet gibi alt gruplara ayrılabilir.

Bu bölümün amacına göre, cinayet sınıflandırmaları ve alt grupların derinliğine inmek gerekli değildir. Çoğu kendi içinde açıklayıcıdır ve durumun kendisine bakmak hekim ve koruyucu sağlık çalışanlarına konunun aciliyeti açısından bir fikir verir. Belki de suçluların organizasyon yada dezorganizasyonunun genel özelliklerine kısa bir bakışla ki, o bireysel suç sınıflandırmasını aşar, o anlayış çoğalacaktır.

Dezorganize tip agresiftir ve sıklıkla duygusunu acı, öfke ve korku davranışları ile yaratır. Onda büyüklük görüşü vardır ve başkaları tarafından sorun çıkarıcı olarak tarif edilir. Genellikle onun çok sayıda seks partneri olmuştur, kendisine, ailesine ve toplumun geneline öfkelidir, bu öfkenin ortaya çıkışı 13-17 yaşlarda veya yirmili yaşların başında olur; hayvanlara işkence, ciddi kundakçılık gibi.

Kurbanlarını yönetebileceği, baskın olabileceği ve kontrol edebileceği kişilerden seçer.

Bu kişi, sorumsuz, egoist, kuralcı ve kurnaz, toplumun refahına ilgisiz, her girdiği topluma uyum gösteren bukalemun benzeri bir kişilikte olabilir. Zeka bakımından ortalamanın üzerinde orta sınıftan, temiz görünümlü, iletişim becerileri iyi fakat iç geçmişinde kopukluklar gösteren bir öyküsü vardır. Onun suça dair birikimleri vardır. Suç geçmişinde parasal veya mal-mülk cinayetleri olabilir. Öldürmeye karar verdiğinde seçtiği kurbanlar, rastgele seçilmiş izlenimi verir; onları bulmak için dolaşır, sıklıkla çalıştığı veya yaşadığı yerden çok uzaklara gidebilir.

Dezorganize tip öfke ve şiddetini göstermez, içine atar, bu nedenle toplumdan uzak, yalnız yaşar. Kendisini reddettiklerini sandığından oda toplumu reddeder, bundan dolayı kendini yalnız hisseder. O genellikle utangaç, sakin, yardımsever ve insanlarla iletişimi zor kuran biri olarak tanımlanır. Zayıf görünümü, emosyonel yetersizliği ve/veya fiziksel güçsüzlüğü ve beceriksizliği ile başarısız biridir. Görünüşü dağınık olabilir, işsizdir veya sıradan bazı işlerde çalışır.

Normal sekse aday biri için o, fantezi resimleri, yazıları, pornografi, fetiş madde hırsızlığı, çıplaklık, teşhircilik gibi aktiviteleri vardır. Onun davranışları mazoşistik olabilir ve onun suçları daha çok kendinden zayıf, çaresiz, genç, yaşlı ya da hayvanlara karşıdır. Kundakçılık yapabilir, onun vukuatları ciddi, insan ve parasal içerikli olanlardan daha can sıkıcıdır.

Öldürmeye karar verdiğinde, bu işi evine veya daha güvenli başka bir yere yakın bir yerde yapar. Bu cinayet bilgi ve zekadan yoksundur, bir çılgınlık anında işlenmiş bir cinayet gibidir. Organize tipten farklı olarak cinayet hakkında gazete yazılarını takip eder, cinayet sonrası şehri terk edebilir, ismini değiştirebilir, yaşam tarzında değişiklikler yapabilir.

Olay yeri incelemesinde, suçlunun organizasyon derecesini gösteren birçok ipucu bulabiliriz.

Organize tip suçlu, kurbana ait kişisel verileri alıp götürerek manzarayı değiştirebilir. Kurbana ait hatıraları, kafasında cinayeti tekrar yaşamak için veya kendisi için önemli birine vermek için alır. Bu daha çok mücevherlerde önemlidir. O cinayeti planlamıştır, silahını ve diğer malzemelerini daha önce olay yerine götürür, ancak onları orada bırakmaz. Eğer bu açık havada yapılan bir cinayetse, cesedi saklamak için veya ceset üzerinde sembolik davranışlarda bulunabilmek için plan yapılır.

Eğer bu, suçlunun birinci veya ikinci cinayeti ise eve daha yakın bir yerde işlenmiş olabilir. Yöntemini geliştirdiğinde denetimden uzaklaşmak için bulunduğu yerden çok daha uzaklara gidecektir. Aynı nedenden ötürü, kurbanı bir yerde öldürüp, başka bir yere taşıyabilir. Tanınmasını geciktirmek için cesedin kol-baş veya bacaklarını kesebilir, giysilerini çıkarabilir.

Dezorganize suçlunun cinayeti daha çok spontan işlenir. Ani atak stiline benzerlik vardır, kendini kontrol etmekte zorlandığı için, kurban ile az ya da hiç iletişim kurulmaz. Silah rastgele bir şey olabilir,Ölüm sonrası (postmortem) ceset saklanmaz ve kanıtları yok etmek için çaba çok azdır. Kendine ait aracı yoktur, bisiklet veya toplu taşıma araçlarından yararlandığı için cesedi cinayet yerinden başka bir yere götüremez. Bir hatıra alırsa, bu cinayeti değil de fantezisini tekrar hatırlamasına yardımcı olması içindir, sonra onu kurbanın evine tekrar götürebilir.

Ceset çılgınca bıçaklanıp yarıldıktan sonra, meme, baldır, boyun uyluk ve karında(abdomen) postmortem ısırık izleri olabilir. Suçlu ölümden sonra cesedi, kanıtları yok etmek için değil merak ettiği için kesmiştir. Kurbanın kanını kendisine ve etrafa sürmek gibi, oral veya vaginal boşluğa yabancı cisim sokmak gibi, bu merak yüzünden, vampirlik, yamyamlığa kadar uzanan davranışlarda bulunabilir. Son durum penil penetrasyonun yerine geçer. Ceset, dini veya sembolik bir şekilde terk edilir, ancak bu yalnızca katil tarafından anlamı bilinen bir şeydir.

Organize suçlu cinayet sonrası üzerini değiştirir, yıkanır, arabasını yıkar. Hemen bir mazeret uydurur. Onun davranışlarındaki, tansiyon, uykusuzluk, depresyon, öfke, sinir atakları, alkol veya ilaç alımını artırması, dine yönelme, medyaya karşı kaygılı olması gibi değişikliklere dikkat etmeliyiz. O, kurbanın cenaze töreninde ve gömülmesi sırasında orada olacak, hatta yaklaşabilirse araştırmacılarla işbirliği içinde görünecektir. İş arkadaşları, iş alışkanlığında hastalık uydurma, rahatsızlık, bırakıp gitme gibi değişiklikler olduğunu belirteceklerdir. Cinayet mahalline gidecektir, eğer polis baskısını hissederse orayı terk etmek için mantıklı bir neden bulacaktır.

Dezorganize suçlu da olay yerine ve mezarlığa gelebilir, fakat bu kurbanla daha fazla birlikte olmak içindir. Kendini kaybedecek hale gelir, işinden ayrılır veya kaybeder, cinayet işlediği için değil kurbanın gitmiş olmasından pişmanlık duyar. Fanatik bir dindar olabilir, hemen hemen organize suçluya benzer bir şekilde öldürmeye devam eder.

Farklı amaçlar için de olsa, her iki tip arasında benzerlikler olduğunu görüyoruz. Örneğin her ikisi de kurbanla bir “deneyim” yaşıyor, organize olan ölüm öncesi yaparken, dezorganize ölüm sonrası yapıyor. Her ikisi de öldürürken kanıtlarda öfke sergiliyor, organize olan katil kontrol edilebilirken, dezorganize katil kontrol edilemiyor, kanıtlar rastgele ve dağınık olabiliyor. Her ikisi de kurbanın vücudunu sembolik bir amaç için kullanırlar, organize suçlu kurbanına, bunu, onu küçük düşürmek için yaparken, dezorganize suçlu yalnızca kendisi tarafından ayırt edilebilen bir sembol için yapar.

Bunları söylemekle birlikte, bir organize suçlunun olay sırasında dezorganize hale gelmesi mümkündür. Bu dönüşüm için, kişinin genç ve deneyimsiz olması, alkol veya ilaç almış olması, birden fazla suçlunun varlığı, beklenmedik bir şeylerin olması (başka biri tarafından görülmek gibi), mental dekompanzasyon gibi faktörlerin olması gerekir. Tam tersi bir dönüşüm çok daha azdır.

Park cinayetlerinde işaret edildiği gibi, önceden belirlenen oyuklara derli toplu oturtabilme nadirdir. Bu nedenle eğer bir olayın içinde organize ve dezorganize suçluların her ikisine dair bulgular varsa biz mixt terimini kullanırız. Her iki tip davranışa eşlik eden oranları tartarak ve değerlendirerek, sonunda faili meçhul olaylardaki yaklaşık profil ve davranışı tarif ederiz.